تحصیلی, معرفی رشته, معرفی رشته های انسانی

معرفی رشته روانشناسی

رشته روانشناسی زیرگروه رشته انسانی و یکی از رشته‌های شناور میباشد. در این مقاله به معرفی کامل این رشته میپردازیم.

ارسال شده توسط شیوا دارابی

بهمن 15, 1403 در اردیبهشت 9, 1402

حوزه اصلی مطالعه رشته روانشناسی، رفتار انسان‌ها و علل شکل‌گیری فرآیندهای ذهنی آن‌هاست، که در گرایش‌های مختلفی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در واقع روانشناسی، علم مطالعه رفتار و فرآیندهای ذهنی انسان است.

امروزه سلامت روان یکی از مهم‌ترین مسائل جامعه در سراسر دنیاست. سلامت روان باعث می‌شود شما از سلامت جسمانی خوبی برخوردار باشید و این موضوع سبب افزایش سطح کیفیت زندگی، اثرگذاری مطلوب بر جامعه و سایر افراد و افزایش رضایت عمومی خواهد شد.

امروزه با بررسی‌های انجام شده به اثبات رسیده که بسیاری از بیماری‌های جسمی نشأت گرفته از استرس و اضطراب روانی بالاست.

رشته روانشناسی

بیشتر مراجعانی که به روان‌شناس مراجعه می‌کنند، در شرایط سخت و پر تنشی مثل، طلاق، نگرانی، خیانت، افسردگی، استرس و اضطراب هستند؛ بنابراین یک روان‌شناس باید روحیه حمایت‌گری و کمک به دیگران را داشته باشد و نسبت به مشکلات و ریشه‌های آنها بی‌تفاوت نباشد.

روانشناسان رفتارها و فرآیندهای ذهنی انسان رو مطالعه می‌کنند. این فعالیت‌ها میتواند از جمله راه رفتن، نشستن، صحبت کردن، بحث کردن، فکر کردن و… باشد.

بعضی از این رفتارها در کودکی از بین می‌روند، اما بعضی از این رفتارها تا بزرگسالی با فرد همراه می‌شود. یک روانشناس باید بتواند بر اساس روشهای علمی به بررسی رفتارهای یک فرد از کودکی تا بزرگسالی بپردازد و نیازهای طبیعی انسان را درک کند.

رشته روانشناسی جز رشته‌های شناور می‌باشد، یعنی از هر سه رشته ریاضی و فیزیک، علوم تجربی و علوم انسانی دانشجو میپذیرد.

تفاوت روانشناس با روانپزشک چیست؟

روانشناس و روانپزشک با یکدیگر تفاوت جدی در عملکرد دارند، اما در یک راستا کار انجام می‌دهند و جایگزین یکدیگر نمی‌شوند.

ورود به رشته روانپزشکی از طریق کنکور تجربی می‌باشد. شما ابتدا وارد رشته پزشکی شده و بعد از گذراندن هفت سال و دریافت مدرک پزشکی عمومی برای تخصص روانپزشکی اقدام می‌کنید.
روانپزشک صلاحیت تجویز دارو دارد اما روانشناس نمی‌تواند دارو تجویز کند و اگر احساس کرد درمانجو به مصرف دارو نیاز دارد، باید او را به روانپزشک ارجاع دهد.

روانپزشک بیشتر با درمان دارویی سروکار دارد، اما روانشناس از روشها و رویکردهای متفاوت روانشناسی جهت درمان استفاده می‌کند.

جلسات روانپزشکی نسبت به جلسات روانشناسی با فاصله بیشتری انجام می‌شود، شاید هر ماه یا هر دوماه یکبار.

اثرات روانشناختی ممکن است ناشی از مشکلات جسمی باشد که در این صورت روانپزشک آزمایش پزشکی تجویز می‌کند.

جلسات روان درمانی طولانی‌تر و نزدیک به هم هستند. معمولا هر جلسه روان درمانی نزدیک به 45 دقیقه و هفته‌ای یک الی دو مرتبه است.

برخی اختلالات شدید مثل اختلال شخصیت مرزی و افسردگی حاد نیاز به مراجعه همزمان به روانشناس و روانپزشک دارد.

بهتر هست قبل از مراجعه به روانپزشک، اول به روانشناس مراجعه کنید و اگر از نظر روانشناس نیاز به روانپزشک داشتید، به او مراجعه کنید.

بازار کار و موقعیت شغلی روانشناسی

شما بعد از فارغ‌التحصیلی می‌توانید در سازمان بهزیستی، حوزه معاونت فرهنگی و اجتماعی شهرداری‌ها، حوزه معاونت اجتماعی و پیشگیری نیروی انتظامی، سازمان زندان‌ها و کانون اصلاح و تربیت، بیمارستان‌ها، مراکز مشاوره، کلینیک‌های تخصصی، مراکز توان‌بخشی، مهد کودک‌ها و مدرسه‌ها مشغول به کار شوید.

به علاوه می‌توانید در جایگاه مسئول منابع انسانی، برنامه‌ریزی نیروی انسانی، مسئول تحقیق و توسعه منابع انسانی، مسئول گزینش نیروها، مسئول آموزش و مددجو مشغول به کار شوید.

همچنین اخیرا به دنبال آموزش‌های گسترده بعضی از صنایع و کارخانه‌ها و بخش‌های خصوصی برای ارائه خدمت به کارکنان و بالابردن بهره‌وری، اقدام به استخدام روانشناس می‌کنند.

همچنین می‌توانید به طور مستقل و با داشتن سرمایه کافی کلینیک روانشناسی خود را تاسیس کنید.

دروس مرتبط با دبیرستان روانشناسی

دروس آمار و احتمالات و روانشناسی از دروس کاربردی در این رشته هستند.

چارت درسی دانشگاهی رشته روان شناسی

چارت درسی دانشگاه‌ها معمولا مشترک است. با این حال ممکن است در بعضی واحدهای دانشگاهی تفاوت جزئی وجود داشته باشد.

حال این تفاوت می‌تواند فقط در اسم باشد و محتوای درس یکسان باشد.

چارت درسی روانشناسی که برایتان آوردیم، برگرفته از چارت درسی رشته روان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی تهران، و به شرح زیر هست:

مباحث اساسی در روانشناسی 1و2	آمار توصیفی	فیزیولوژی اعصاب و غدد	معرفت‌شناسی	آمار استنباطی	احساس و ادراک
روانشناسی از دیدگاه اندیشمندان مسلمان	آشنایی با فلسفه اسلامی	تاریخ و مکاتب روان¬شناسی و نقد آن	مبانی جامعه‌شناسی	روانشناسی تحولی 1و2	روانشناسی فیزیولوژیک
فلسفه علم روانشناسی	روانشناسی اجتماعی	روانشناسی شناختی	روش تحقیق در روانشناسی	انگیزش و هیجان	آموزه‌های روانشناختی در قرآن و حدیث 1و2
روانشناسی اجتماعی کاربردی	روانشناسی یادگیری	روانشناسی دین	روانسنجی	روانشناسی کودکان با نیازهای ویژه 1و2	روانشناسی تجربی
روانشناسی تربیتی	آسیب‌شناسی اجتماعی	آزمون‌ها روانشناختی 1و2	روانشناسی سالمندی	روانشناسی شخصیت	آسیب‌شناسی روان 1و2
روانشناسی صنعتی‌سازمانی	ناتوانی‌های یادگیری	آسیب‌شناسی روانی کودک و نوجوان	نظریه‌های مشاوره و روان‌درمانی	روانشناسی و مشاوره خانواده	توان‌بخشی کودکان با نیازهای ویژه
فنون مشاوره و روان‌درمانی	پژوهش در روانشناسی	روانشناسی تبلیغات و رسانه	مبانی راهنمایی و مشاوره	کاربرد کامپیوتر در روان¬شناسی	روانشناسی سلامت
اصول روانشناسی بالینی	شیوه‌های اصلاح و تغییر رفتار	بهداشت روانی	روان‌شناسی اعتیاد	راهنمایی و مشاوره تحصیلی و شغلی	پویایی گروه

مدت تحصیل رشته روان شناسی

اگر سوال شما این است که رشته روانشناسی چند سال است، باید بگوییم مدت زمان تحصیل مقطع کارشناسی در این رشته 4 سال که معادل 8 ترم تحصیلی است، می‌باشد.

سوال: از دیپلم تا دکترای روانشناسی چند سال است؟

بسیاری از علاقه مندان رشته روانشناسی با این سوال مواجه هستند که از زمان دیپلم تا دریافت مدرک دکترای رواشناسی چند سال زمان نیاز دارد. به طور کلی برای دریافت مدرک دکترای روانشناسی باید 4 سال در مقطع کارشناسی تحصیل کنید و پس از آن حدود 2 سال نیز در مقطع کارشناسی ارشد به تحصیل مشغول شوید و در نهایت حدود 3 الی 4 سال نیز در مقطع دکترا به تحصیل بپردازید تا مدرک دکترای روانشناسی خود را دریافت نمایید. به عبارتی دیگر حدودا 10 سال زمان لازم است تا بتوانید به مدرک دکترای روانشناسی دست یابید. البته این زمان بسته به تعداد واحدهایی که در هر ترم میگذرانید می تواند متغیر باشد.

نقاط قوت رشته روانشناسی

رشته روانشناسی به شما امکان درک چرایی رفتار افراد در موقعیت های مختلف را می‌دهد.

همچنین به جای بررسی ظاهر رفتارها و سخنان افراد، سعی در درک ریشه مشکلات، رفتارها یا روابط خواهید داشت. کمک به همنوع برای بهتر شدن سلامت روان او، احساس مثبت و خوبی به شما خواهد داد (البته اگه به این کار علاقه داشته باشید).

می‌توانید بعد از دریافت مدرک نظام روانشناسی کلینیک شخصی خود را دایر کنید.

نقاط ضعف رشته روانشناسی

در اوایل کار درمان، وقتی هنوز خیلی با فضای کار آشنا نیستید، ممکن است درگیر زندگی و اتفاقات درمانجو شده و روی زندگی و روان خودتان تاثیر منفی بگذارد. باید از همان ابتدا سعی کنید زندگی کاری را وارد زندگی شخصی خود نکنید.

رسیدن به درآمد بالا ممکن است زمانبر باشد.

فرسودگی و خستگی بعد از چند سال کار مداوم در این رشته زیاد است.

ادامه تحصیل روانشناسی

رشته روانشناسی را می‌توانید تا مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا در گرایش‌های مختلف ادامه دهید.

گرایش‌های روان شناسی در کارشناسی ارشد و دکتری

براساس دفترچه انتخاب رشته سال 1402، روانشناسی شامل 16 گرایش در کارشناسی ارشد است:

روانشناسی بالینی، روانشناسی بالینی (خانواده)، روانشناسی عمومی، سنجش و اندازه‌گیری (روانسنجی)، روانشناسی صنعتی و سازمانی، روانشناسی بالینی کودک و نوجوان، روانشناسی اسلامی، روانشناسی مثبتگرا، روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، روانشناسی تربیتی، روانشناسی اجتماعی، علوم شناختی شامل 3 بخش: توانبخشی شناختی، ذهن و مغز و تربیت، روانشناسی شناختی، روانشناسی شخصیت، روانشناسی دین

و 10 گرایش در دکتری: روانشناسی، روانشناسی بالینی، روانشناسی سلامت، روانشناسی تربیتی، روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، خانواده و سلامت جنسی، روانشناسی صنعتی و سازمانی، علوم شناختی_روانشناسی شامل 2 بخش: روانشناسی شناختی، شناختی اجتماعی می‌باشد.

توانایی‌ های لازم روانشناسی

رازداری یکی از اساس اولیه رشته روانشناسی است؛ همچنین روابط اجتماعی، کاریزما، صبر و حوصله و تاثیرگذاری بالا اهمیت خیلی زیادی دارد؛ علاوه بر این موارد شما باید از هوش درون فردی و هوش میان فردی خوبی هم برخوردار باشید.

شما باید بتوانید با مراجعین ارتباط لازم را برقرار کرده و با آرامش کامل به مشکلات فرد رسیدگی کنید.

علاقه در این رشته اهمیت بسیار بالایی دارد؛ چه در دوران تحصیل و چه در دوران کار، اگر علاقه وجود نداشته باشد، دوره تحصیلی و کاری خوبی در انتظار شما نخواهد بود.

داشتن روحیه‌ی بالا و محکم در حوزه کاری بسیار مهم است. نباید به خودتان اجازه دهید بیش از حد درگیر درمانجو و زندگی شخصی‌اش شوید (به طوری که بر روی زندگی شخصی خودتان اثر بگذارد).

شما با افراد و زندگی‌های مختلفی در ارتباط هستید، و از بدترین و تاریکترین اتفاقاتی که در سلامت روان یک شخص اثر گذاشته با خبر می‌شوید.

وضعیت اپلای روانشناسی

رشته‌ی روانشناسی وضعیت متوسط رو به بالایی در بخش اپلای دارد، یعنی اگر شما هم متقاضی مهاجرت تحصیلی با رشته روانشناسی هستید باید توانمندی‌های لازم در این رشته شامل رزرومه تحصیلی قوی و یا شرکت در دوره های مرتبط و زبان قوی داشته باشید و باید بگوییم بطور کلی برای مهاجرت رشته مناسبی می‌باشد.

تیپ های شخصیتی مناسب برای رشته روان شناسی

طبق آزمون MBTI و شخصیت‌شناسی این آزمون، 7 تیپ شخصیت مناسب این رشته هستند:

ENTJ (فرمانده):

برخی از ویژگی‌های ENTJها: برونگرا، شمی، فکری، داوری‌کننده، رئیس، رهبر، اجرا کننده، استراتژیست، تحلیلگر و اجتماعی

INTP (مهندس):

از جمله ویژگی‌های INTPها: درونگرا، شمی، فکری، ملاحظه کننده، اهل نظریه و تئوری، تحلیلگر، آینده نگر، هدفمند و کمالگرا.

INTJ (برنامه‌ریز):

از جمله ویژگی‌های INTJها: درونگرا، شمی، فکری، داوری کننده، استراتژیست، کاملگرا، تحلیل گر، نتیجه گرا، با دقت، اهل تئوری و آینده‌نگر.

INFP (رویا پرداز):

برخی از ویژگی‌های INFPها: درونگرا، شمی، احساسی، ملاحظه کننده، صبور، حساس، هنرمند، اهل نظریه و تئوری، دارای قوه تخیل قوی.

ENFP (وکیل مدافع):

برخی از ویژگی‌های ENFPها: برونگرا، شمی، احساسی، ملاحظه کننده، خلاق، اجتماعی، رهبر، الهام‌بخش

ENFJ (مربی رشد):

از جمله ویژگی‌های ENFJها: برونگرا، شمی، احساسی، داوری کننده، منظم، اجتماعی، مردم دار، صبور

INFJ (محرم راز):

از جمله ویژگی‌های INFJها: درونگرا، شمی، احساسی، داوری کننده، اهل نظریه و تئوری، خلاق، آینده نگر

چالش‌های رشته روان شناسی از زبان دانشجویان

مطالب خیلی شبیه به هم هست و گستردگی بالایی داره.
دو درس فیزیولوژی و آمار ممکنه برای بچه‌هایی که از رشته‌های انسانی و ریاضی وارد میشن سخت باشه.
من از رشته تجربی وارد این رشته شدم و دروس مربوط به فلسفه برام سخت بود.
به عنوان کسی که از رشته تجربی وارد این رشته شدم، احساس میکنم تیپ‌های شخصیتی هر رشته باهم متفاوت هست، و ارتباط گرفتن با دانشجوها برام سخت بود.
من علاقه‌ای به این رشته نداشتم و به ناچار واردش شدم، پس کل رشته برام چالش بود!