دامپزشکی یکی از رشتههای جذاب گروه پزشکی است (البته اگر به دنیای حیوانات علاقهمند باشید و از هیچگونهای از حیوانات نترسید). اکثر افراد اطلاعات کاملی راجع به این رشته ندارند. این رشته زمینه فعالیت گستردهای دارد و محدود نیست؛ ما در این مقاله سعی کردیم رشته دامپزشکی را از جهات مختلف مورد بررسی قرار بدهیم.
در ادامه به جزئیات بیشتری دربارهی رشته دامپزشکی و معرفی رشته دامپزشکی میپردازیم.
در این مقاله میخوانیم:
رشته دامپزشکی چیست؟
دامپزشکی شامل درمان و کنترل بیماریهای گوناگون (حیوانات اهلی و خانگی)، کنترل و پیشگیری از بیماریهای مشترک بین انسان و دام، تامین بهداشت و سلامت کلیه فرآوردههای خام و فرآوریشده با منشأ دامی میباشد.
فعالیت های دامپزشکان شامل چه مواردی می شود؟
فعالیتهای دامپزشکان را میتوان به 3 بخش خدمات درمانی، بهداشتی و تولیدی دستهبندی کرد.
بخش درمانی و بهداشتی:
دامپزشکان به ارائه خدمات درمانی در بیمارستانهای (عمومی یا تخصصی) دامپزشکی، دامداریها، داروخانههای دامپزشکی میپردازند.
بخش بهداشتی:
در کشتارگاههای دام و طیور، کارخانههای تولید فرآوردههای دامی (مانند لبنیات، سوسیس و کالباس) و کارخانههای بستهبندی فرآوردههای دامی میپردازند.
بخش خدمات و تولید:
دامپزشکان میتوانند با تأسیس واحدهای تولیدی گوشت قرمز، گوشت سفید، ماهی، میگو، پرندگان زینتی، کرم ابریشم و زنبور عسل فعالیت کنند.
رشته دامپزشکی در مقطع دکتری پیوسته عمومی شامل 3 دوره میباشد که در طی 6 سال ارائه میشود.
در طی این 6 سال شما باید در دو آزمون شرکت کنید؛ اولین آزمون در سال دوم و بعد از ترم 4 تحت عنوان آزمون علوم پایه از شما گرفته شده، و تا 2 بار امکان شرکت در این آزمون وجود دارد، در صورت قبولی در این آزمون میتوانید در این رشته ادامه تحصیل بدهید.
دومین آزمون بعد از ترم 6 تحت عنوان آزمون پری انترنی از شما گرفته شده و تا 3 بار امکان شرکت در این آزمون وجود دارد. در صورتی که نمره حد نصاب را در این آزمون کسب نکنید، به شما مدرک معادل کارشناسی علوم آزمایشگاهی دامپزشکی داده میشود.
در صورتی که بخواهید برای تاسیس داروخانه یا مطب اقدام کنید حتما باید حداقل مدرک دکتری عمومی را داشته باشید، پس با مدرک کارشناسی علوم آزمایشگاهی دامپزشکی امکان پذیر نیست.
بازار کار و موقعیت شغلی دامپزشکی
بعد از فارغالتحصیلی میتوانید تحت عناوینی مثل، مسئول فنی کارخانههای تولید خوراک دام و طیور، مسئول فنی کارخانههای جوجهکشی، مسئول فنی کشتارگاههای دام و طیور، مسئول فنی داروخانههای دامپزشکی، مسئول فنی کارخانههای تولید فرآوردههای گوشتی، مسئول فنی کارخانههای تولید فرآوردههای لبنیات، مسئول فنی آزمایشگاههای کنترل مواد غذایی، دامپزشک دامداری، دامپزشک مراکز پرورش اسب، دامپزشک مراکز پرورش ماهی، دامپزشک مراکز پرورش زنبور عسل و کرم ابریشم، دامپزشک فعال در بیمارستانهای دامپزشکی، و یا با تاسیس داروخانه دامپزشکی یا مطب دامپزشکی و فعالیت در آن، مشغول به کار شوید.
دروس مرتبط با دبیرستان
دروس مرتبط با رشته دامپزشکی در دبیرستان شامل، شیمی و زیست میباشد.
چارت درسی دانشگاهی رشته دامپزشکی
| مبانی بیولوژی سلولی و مولکولی | بیوشیمی 1و2 | بیوشیمی عملی | فیزیولوژی 1و2و3 | فیزیولوژی عملی | آناتومی سیستماتیک 1و2 |
| آناتومی توپوگرافیک | جنینشناسی مقایسهای | بافتشناسی1و2 | آمار زیستی 1 | اصول اپیدمیولوژی | دامپزشکی و بهداشت عمومی |
| اصول تغذیه دام و طیور | پرورش دام | پرورش طیور | بهداشت، بیماریها و پرورش زنبور عسل | سمشناسی | فارماکولوژی 1و2 |
| فارماکولوژی عملی | اصول فارماکولوژی بالینی | آسیبشناسی عمومی | آسیبشناسی اختصاصی | اصول کالبد گشایی و نمونه برداری | ماهی شناسی |
| تکثیر و پرورش ماهی | بهداشت و بیماریهای ماهی | باکتریشناسی عمومی | باکتریشناسی اختصاصی و بیماریهای | قارچشناسی، مایکوتوکسینها و بیماریها | ایمنیشناسی بنیادی |
| ویروسشناسی و بیماریها | کرمهای گرد و بیماریها | کرمهای پهن و بیماریها | تکیاختهها و بیماریها | بندپایان و بیماریها | کنترل کیفی و بهداشتی مواد غذایی (میکروبی) |
| کنترل کیفی و بهداشتی مواد غذایی (شیمیایی) | صنایع غذایی با منشا دام، طیور و آبزیان | بهداشت و صنایع شیر | بهداشت و بازرسی گوشت | اصول معاینه دامهای بزرگ | بیماریهای داخلی دامهای بزرگ 1و2 |
| بیماریهای متابولیک و کمبودهای تغذیهای | دامهای بزرگ | مسمویت دامهای بزرگ | بهداشت و بیماریهای طیور | اصول معاینه دامهای کوچک | بیماریهای داخلی دامهای کوچک1 |
| بهداشت، بیماریها و پرورش حیوانات خانگی اگزوتیک | مامایی دامپزشکی | بیماریهای تولید مثل و اورام پستان دام | اصول جراحی دامپزشکی | اصول هوشبری | جراحی عمومی دامهای بزرگ |
| جراحی عمومی دامهای کوچک | لنگش در دامهای بزرگ | کلینیکال پاتولوژی | کارورزی طب بالینی دامهای بزرگ 1 | کارورزی طب بالینی دامهای کوچک 1 | کارورزی تصویربرداری تشخیصی دامپزشکی 1 |
| کارورزی جراحی دام بزرگ 1و2 | کارورزی جراحی دام کوچک 1و2 | کارورزی بیماریهای پرندگان 1و2 | کارورزی آزمایشگاه تشخیص بالینی | کارورزی مامایی |
مدت تحصیل دامپزشکی
اگر سوال شما این است که مدت زمان تحصیل در رشته دامپزشکی چند سال است، باید بگوییم دامپزشکی دکتری عمومی پیوسته است و مدت زمان تحصیل در آن 6 سال میباشد.
دوره های تخصص رشته دامپزشکی برای ادامه تحصیل
بعد از گذراندن دوره 6 ساله و گرفتن دکتری عمومی میتوانید در رشتههای تخصصی در دو آزمون تحت عنوان آزمون دستیاری (Residency) و یا PHD شرکت کنید:
- باکتری شناسی
- ویروس شناسی
- قارچ شناسی
- ایمنی شناسی
- بیوتکنولوژی
- فناوری تولید مثل در دامپزشکی
- سم شناسی
- فارماکولوژی دامپزشکی
- فیزیولوژی
- آناتومی و جنین شناسی مقایسهای
- بافت شناسی مقایسهای
- بیهوشی و مراقبتهای ویژه دامپزشکی (دستیاری)
- جراحی دامپزشکی (دستیاری)
- مامایی و بیماریهای تولید مثل دام (دستیاری)
- بیماریهای داخلی دامهای کوچک (دستیاری)
- بیماریهای داخلی دامهای بزرگ (دستیاری)
- رادیولوژی دامپزشکی (دستیاری)
- کلینیکال پاتولوژی دامپزشکی (دستیاری)
- پاتولوژی دامپزشکی
- بهداشت و بیماریهای پرندگان
- بیوشیمی
- بهداشت و بیماریهای آبزیان (دستیاری)
- بهداشت مواد غذایی
- بهداشت خوراک دام
- اپیدمیولوژی
- انگل شناسی دامپزشکی
طرح اجباری دامپزشکی
این رشته دارای طرح اجباری نیست و شما میتوانید بدون گذراندن طرح در آزمون تخصص شرکت کنید.
نقاط قوت رشته دامپزشکی
اگر به این رشته علاقه داشته باشید، این رشته میتواند درآمدزایی زیادی داشته باشد، زیرا به دلیل نیاز زیاد به فرآوردههای گوشتی، هر کارخانهای نیاز به دامپزشک دارد.
علاوه بر این شما میتوانید کلینیک دامپزشکی تاسیس کرده و دائما باید با حیوانات مختلف در ارتباط باشید که برای افرادی که عاشق حیوانات هستند نقطه قوت به حساب آمده و باعث حس خوب و انرژی مثبت در آنها میشود.
همچنین یک دکتر دامپزشک از جایگاه اجتماعی بالایی در جامعه برخوردار است.
نقاط ضعف رشته دامپزشکی
با تحصیل در رشته دامپزشکی، امکان ابتلا به بیماری مشترک بین انسان و حیوان زیاد است.
ممکن است وضعیت اشتغال شما در بعضی شهرها با چالش روبهرو شود. در برخی شهرها از نظر صنعتی امکان پرورش بعضی از حیوانات نیست یا نگهداری از حیوانات خانگی در همه شهرها مرسوم نیست.
تواناییهای لازم برای رشته دامپزشکی
در این رشته به زبان انگلیسی و زیست شناسی قوی نیاز دارید.
باید قدرت تجزیه و تحلیل بالایی داشته باشید؛ چون بیماران شما قدرت حرف زدن ندارند.
به قدرت جسمی بالا نیاز دارید، البته این مورد در همه بخشها الزامی نیست. اگر بخواهید در حوزه حیوانات مزرعه مثل: گاو، گوسفند، اسب و… مشغول به کار شوید، نیاز به قدرت بدنی بالا دارید.
نکته خیلی مهمی که در این رشته وجود دارد علاقه است؛ اگر از آن دسته از آدمایی هستید به حیوانات علاقه ندارید، از آنها میترسید و یا زوفوبیا (zoophobia) دارید (ترس شدید از حیوانات) وارد این رشته نشوید، چون شما در طول تحصیل با انواع حیوانات سروکار دارید.
وضعیت اپلای برای رشته دامپزشکی
برای مهاجرت تحصیلی شرایط برای این رشته تقریبا موجود میباشد اما برای کار متفاوت و دشوارتر است.
سوال: رشته دامپزشکی برای دختران مناسب است؟
یکی از سوالات پرتکرار در زمان انتخاب رشته کنکور سراسری یا آزاد این است که آیا این رشته برای دخترها هم مناسب است؟
بطور کلی رشته دامپزشکی برای دختران میتواند گزینهای مناسب باشد، اما باید به چند نکته مهم توجه کرد.
این رشته نیازمند علاقه زیاد به حیوانات، پشتکار بالا، و توانایی انجام کارهای جسمانی است. از نظر بازار کار، دامپزشکی در ایران بهویژه با افزایش توجه به سلامت و مراقبت از حیوانات خانگی و دام، فرصتهای شغلی خوبی را فراهم میکند. دخترانی که در این رشته تحصیل میکنند، میتوانند در کلینیکها، بیمارستانهای دامپزشکی، مراکز تحقیقاتی، یا سازمانهای دولتی مشغول به کار شوند. همچنین، امکان کار در بخشهایی مثل صنایع غذایی، بهداشت دام و داروسازی وجود دارد که باعث افزایش فرصتهای شغلی میشود.
با این حال، برخی چالشها مانند کار در شرایط سخت، ساعات کاری طولانی و مسئولیت بالا وجود دارد که برای برخی افراد ممکن است خستهکننده یا دشوار باشد. به همین منظور در زمان انتخاب رشته باید تمامی جوانب را در نظر بگیرید و یک انتخاب آگاهانه داشته باشید.
تیپ های شخصیتی مناسب برای رشته دامپزشکی
طبق آزمونMBTI و شخصیت شناسی این آزمون، 5 تیپ شخصیت مناسب این رشته هستند:
ISFJ (مدافع):
برخی از ویژگیهای ISFJها: درونگرا، حسی، احساسی، داوری کننده، سختکوش، دقیق، منظم، عملگرا
ESFJ (حامی):
از جمله ویژگیهای ESFJها: برونگرا، حسی، احساسی، داوری کننده، اجتماعی، شاد، عملگرا، وظیفه شناس
ISTJ (بازپرس):
از جمله ویژگیهای ISTJها: درونگرا، حسی، فکری، داوری کننده، وظیفه شناس، مسئولیت پذیر، تمرکز خوب، حواس جمع، دقیق، منطقی، بدون انعطاف، نکته بین، تجربه گرا
ESFP (بازیگر):
برخی از ویژگیهای ESFPها: برونگرا، حسی، احساسی، ملاحظه کننده، خلاق، دارای تخیل قوی، حساس، صبور
ISFP (هنرمند):
برخی از ویژگیهای ISFPها: درونگرا، حسی، احساسی، ملاحظه کننده، خلاق، نوآور، سازگار، صبور، آرام
چالشهای این رشته از زبان دانشجویان دامپزشکی:
- تنوع درسی در این رشته خیلی بالاست.
- حجم دروس در این رشته خیلی زیاد هست.
- چالشها تو این رشته نسبت به رشتههای دیگه خیلی بیشتره، تو این رشته راجع به هر موجودی مطالعه میشه و پیچیدگیهای زیادی داره.
- حتما دوره علوم پایه رو جدی بگیرین، و ترمهای اول خوب درس بخونین. آزمون علوم پایه رو نمیشه یک شبه خوند و جمعش کرد!
برای موفقیت در این رشته نباید به کارورزیهای دانشگاه اکتفا کرد.
شما باید به سایر درمانگاههای خصوصی دامپزشکی و سایر مراکز مرتبط به علاقهتان مراجعه کرده و مشغول به کار شوید.
رشته دامپزشکی از جهاتی از رشته پزشکی سختتر است، چون شما در پزشکی فقط آناتومی بدن انسان را میخوانید اما در دامپزشکی با طیف گستردهای از آناتومی حیوانات در ارتباط هستید و باید کامل آنها را یاد بگیرید.
کلام آخر این است که اگر عاشق حیوانات نباشید، به خاطر سختی کار ممکن است در میان راه عقب نشینی کرده و جا بزنید!
دستهها
- اختلال اضطراب
- اختلال افسردگی
- اختلال وسواس
- انتخاب رشته
- انتخاب رشته نهم
- تحصیلی
- توسعه فردی
- دستهبندی نشده
- روانشناسی
- روش مطالعه انسانی
- روش مطالعه تجربی
- روش مطالعه دروس
- روش مطالعه ریاضی
- شخصیت شناسی
- شخصیت شناسی mbti
- شخصیت شناسی آرکیتایپ
- کهن الگوهای زنانه
- کهن الگوهای مردانه
- معرفی دانشگاه
- معرفی رشته
- معرفی رشته های انسانی
- معرفی رشته های تجربی
- معرفی رشته های ریاضی
- معرفی رشته های زبان
- معرفی رشته های شناور
- معرفی رشته های هنر
- معرفی فیلم
