پس از برگزاری کنکور، مرحله انتخاب رشته کنکور سراسری آغاز میشود؛ مرحلهای پیچیده و سرنوشتساز که نیازمند دقت و آگاهی کامل است. در این زمان، لازم است داوطلبان با اصطلاحات دفترچه انتخاب رشته و مفاهیم مرتبط آشنایی کافی داشته باشند. یکی از مهمترین این مفاهیم، انواع دورههای تحصیلی و تفاوتهای میان دورههای روزانه و شبانه است. در این مقاله، به بررسی تفاوتهای این دو دوره و نکاتی که برای انتخاب آگاهانه باید بدانید، میپردازیم.
در این مقاله میخوانیم:
دوره روزانه با شبانه چه فرقی دارد؟
انتخاب نوع دوره تحصیلی، تصمیمی لحظهای و ساده نیست؛ بلکه مسیری است که میتواند آینده علمی، شغلی و حتی سبک زندگی شما را تحت تأثیر قرار دهد. بسیاری از داوطلبان هنگام انتخاب رشته با دو عنوان «روزانه» و «شبانه (نوبت دوم)» روبهرو میشوند، اما نمیدانند کدامیک برایشان مناسبتر است یا گاهی با تصورات نادرست درباره دوره شبانه مواجه هستند که میتواند روند انتخاب رشته آنها را تحتالشعاع قرار دهد. از اینرو در ادامه به تفاوتهای دوره روزانه و شبانه میپردازیم. همچنین اگر با انواع دورههای دانشگاهی آشنایی ندارید، توصیه میکنیم پیش از ادامه مطالعه، مقاله «معرفی دورههای تحصیلی» را حتما بخوانید.
• شهریه و هزینه تحصیل
مهمترین تفاوت میان دورههای روزانه و شبانه، مسئله شهریه است. در دوره شبانه، دانشجویان موظفاند تمامی هزینههای تحصیل خود را پرداخت کنند. این شهریه شامل بخشهای مختلفی از جمله شهریه ثابت، شهریه متغیر، هزینه خوابگاه و سایر هزینههای جانبی میشود.
در مقابل، تحصیل در دوره روزانه دانشگاههای دولتی به طور کلی رایگان است. هرچند در برخی دانشگاهها، دانشجویان روزانه ممکن است مبلغ بسیار محدودی برای استفاده از امکانات آموزشی و تحصیلی به دانشگاه پرداخت کنند، اما این هزینهها در مقایسه با شهریه دوره شبانه بسیار ناچیز است و به هیچ وجه قابل مقایسه نیست.
این تفاوت شهریه، یکی از مهمترین عوامل تصمیمگیری برای داوطلبان است و باید پیش از انتخاب دوره، با دقت بررسی و سنجیده شود.
• محل تحصیل و امکانات آموزشی
دانشجویان دورههای روزانه و شبانه، در یک مکان و با همان امکانات آموزشی تحصیل میکنند. کلاسها، اساتید و تجهیزات آموزشی برای هر دو گروه یکسان است و تفاوتی در کیفیت آموزش، دسترسی به آزمایشگاهها، کتابخانه و سایر امکانات دانشگاه وجود ندارد. بنابراین، از نظر محیط تحصیلی و کیفیت آموزش، هیچ مزیت یا محدودیتی میان دوره روزانه و شبانه وجود ندارد.
• زمان برگزاری کلاس ها
وقتی صحبت از دوره شبانه میشود، بسیاری از داوطلبان دوره شبانه با این سوال مواجه میشوند که «آیا کلاسهای دوره شبانه در شب ها برگزار می شود؟» واقعیت این است که این تصور درست نیست. دانشجویان دوره روزانه و شبانه کلاسهای خود را در همان ساعات معمول دانشگاه برگزار میکنند و تفاوتی از نظر زمان برگزاری کلاسها وجود ندارد. به عبارت سادهتر، دوره شبانه فقط نامش متفاوت است، اما محل و زمان کلاسها مانند دوره روزانه است. بنابراین نگرانی بابت شبانه بودن کلاسها لازم نیست و میتوانید با خیال راحت این نکته را در تصمیمگیری خود لحاظ کنید.
• اعتبار مدرک
آیا در مدرک فارغ التحصیلی دانشجویان دوره شبانه، شبانه بودن آنها ثبت میشود؟
پاسخ روشن است: خیر؛ مدرک فارغ التحصیلی دوره شبانه و روزانه از نظر رسمی کاملاً یکسان است و هیچ اشارهای به شبانه یا روزانه بودن دوره نمیشود. این بدان معناست که از نظر ادامه تحصیل، استخدام و اعتبار رسمی مدرک، تفاوتی بین دوره روزانه و شبانه وجود ندارد و مدرک هر دو دوره تحصیلی از نظر اعتبار کاملا یکسان است.
• طرح اجباری و هزینه آزادسازی مدرک
یکی دیگر از مهمترین تفاوتهای دوره روزانه و شبانه، مسئله طرح اجباری یا هزینه آزادسازی مدرک است. در دوره روزانه، دانشجویان موظف هستند برای جبران هزینهای که کشور برای تحصیل آنها پرداخت کرده است، پس از فارغالتحصیلی به مدت یک و نیم تا دو برابر طول تحصیل خود در کشور خدمت کنند یا در صورت تمایل، هزینه آزادسازی مدرک را پرداخت کنند. این هزینه معمولاً مبلغ قابل توجهی دارد.
در مقابل، فارغالتحصیلان دوره شبانه – جز در برخی رشتهها مانند پزشکی که طرح اجباری دارند – معمولاً از طرح اجباری و هزینه آزادسازی مدرک معاف هستند و میتوانند بلافاصله پس از پایان تحصیل، مدرک خود را دریافت کنند. این موضوع یکی از مزیتهای دوره شبانه به شمار میآید و برای بسیاری از داوطلبان اهمیت ویژهای دارد.
سخن پایانی
انتخاب بین دوره روزانه و شبانه یکی از دغدغههای اصلی داوطلبان هنگام انتخاب رشته است. همانطور که در این مقاله بررسی شد، دورههای روزانه و شبانه از نظر کیفیت آموزش، امکانات و زمان برگزاری کلاسها یکسان هستند و تفاوت اصلی آنها تنها در شهریه است؛ به عبارت دیگر، دوره شبانه همان دوره روزانه است، با این تفاوت که دانشجویان آن شهریه پرداخت میکنند.
برای یک انتخاب رشته درست و اصولی لازم است از افراد با تجربه، مطلع و دلسوز مشورت بگیرید. شما میتوانید روی کمک مشاوران باتجربه تیم زندگی برازنده من حساب کنید تا تصمیمی آگاهانه و مطمئن در مسیر تحصیلی خود داشته باشید.
