چقدر از زندگیای که آرزویش را داریم، واقعاً زندگی میکنیم و چقدرش فقط در ذهنمان اتفاق میافتد؟
والتر میتی مردی معمولی است که بخش زیادی از هیجان زندگیاش را در خیال تجربه میکند. در ذهن خودش میتواند شجاع، ماجراجو و بیباک باشد؛ اما در دنیای واقعی، زندگیاش محدود به کار، روزمرگی و تردیدهایی است که اجازه نمیدهند آن نسخه از خودش را تجربه کند.
زندگی مخفی والتر میتی (The Secret Life of Walter Mitty) از همین تضاد شروع میشود؛ اما خیلی زود سؤال بزرگتری مطرح میکند: اگر همیشه منتظر باشیم تا زندگی ایدهآل از راه برسد، چه زمانی قرار است خودمان واقعاً شروع به زندگی کنیم؟
فیلم زندگی مخفی والتر میتی درباره چیست؟
فیلم «زندگی مخفی والتر میتی» محصول سال ۲۰۱۳ است و بن استیلر علاوه بر بازی در نقش والتر میتی، کارگردانی آن را نیز بر عهده داشته است. کریستن ویگ، شان پن، آدام اسکات، شرلی مکلین، کاترین هان و پتن اسوالت از دیگر بازیگران فیلم هستند. نسخه رسمی فیلم با درجه PG و مدت حدود ۱۱۲ دقیقه، در ژانرهای اکشن، ماجراجویی و کمدی قرار میگیرد.
داستان فیلم از اثر کوتاه The Secret Life of Walter Mitty نوشته جیمز تربر الهام گرفته است؛ اثری که در سال ۱۹۳۹ منتشر شد. البته فیلم ۲۰۱۳ را نباید بازسازی مستقیم و وفادارانه داستان تربر دانست. نسخه بن استیلر ایده اصلی «مرد خیالپرداز» را گرفته و آن را به داستانی بسیار گستردهتر درباره سفر، انتخاب و تغییر شخصی تبدیل کرده است.
والتر در مجله LIFE مسئول نگهداری و مدیریت نگاتیوهای عکس است؛ شغلی که با وجود اهمیتش، چندان هیجانانگیز به نظر نمیرسد. او زندگی آرام و قابل پیشبینیای دارد و برای فرار از یکنواختی، گاهی وارد خیالپردازیهایی میشود که در آنها نسخهای بسیار جسورتر از خودش را میبینیم.
اما وقتی یک نگاتیو مهم برای آخرین شماره چاپی مجله ناپدید میشود، والتر دیگر نمیتواند فقط در ذهنش ماجراجویی کند. او برای پیدا کردن عکاس آن عکس، شان اوکانل، مجبور میشود از محیط آشنای خودش بیرون بیاید و سفری واقعی را آغاز کند.
آیا زندگی مخفی والتر میتی داستان واقعی است؟
خیر. زندگی مخفی والتر میتی داستان واقعی نیست. فیلم بر اساس داستان کوتاه جیمز تربر ساخته شده است؛ بنابراین اگر جایی آن را داستانی واقعی یا برگرفته از زندگی یک فرد واقعی معرفی کردهاند، این ادعا درست نیست.
در عین حال، تفاوت میان اثر تربر و فیلم ۲۰۱۳ مهم است. داستان اصلی بیشتر یک اثر طنز درباره خیالپردازی والتر بود، در حالی که فیلم بن استیلر این ایده را به یک سفر ماجراجویانه و داستان تحول شخصیتی تبدیل میکند. همین تغییر یکی از دلایلی است که بعضی منتقدان نسبت به فیلم نگاه مثبتی نداشتند و معتقد بودند نسخه سینمایی از طنز و ظرافت داستان اصلی فاصله گرفته است.
تحلیل فیلم: والتر واقعاً از چه چیزی فرار میکند؟
اگر «زندگی مخفی والتر میتی» را فقط یک فیلم درباره سفر و خارج شدن از منطقه امن ببینیم، بخش مهمی از آن را از دست میدهیم.
مسئله والتر فقط این نیست که زندگی هیجانانگیزی ندارد. او در ابتدای فیلم بیشتر از آنکه کمبود رویا داشته باشد، کمبود اقدام دارد.
میتواند در ذهنش شجاع باشد، اما در زندگی واقعی برای بسیاری از خواستههایش قدمی برنمیدارد. خیال به او اجازه میدهد بدون پرداخت هزینه شکست، نسخه متفاوتی از خودش را تجربه کند؛ اما در نهایت خیال نمیتواند جای تجربه واقعی را بگیرد.
نقطه تحول والتر زمانی شروع میشود که دیگر امکان ماندن در همان الگوی قبلی را ندارد.
این نکته، فیلم را از یک داستان ساده درباره سفر فراتر میبرد: گاهی چیزی که ما را متوقف کرده، نداشتن رویا نیست؛ فاصلهای است که بین خواستن و انجام دادن ساختهایم.
در ادامه فیلم، این فاصله کمکم تغییر میکند. والتر قرار نیست ناگهان به یک قهرمان بینقص تبدیل شود؛ او با تجربه کردن، تصمیم گرفتن و مواجه شدن با موقعیتهای ناشناخته، شناخت تازهای از تواناییهای خودش پیدا میکند.
و همینجا یکی از مهمترین پیامهای فیلم شکل میگیرد: برای تغییر زندگی، همیشه لازم نیست ابتدا به آدم دیگری تبدیل شویم؛ گاهی باید با همان خودِ فعلی، اولین قدم واقعی را برداریم.
پیامهای روانشناختی فیلم زندگی مخفی والتر میتی
«زندگی مخفی والتر میتی» فیلم روانشناختی به معنای تخصصی یا بالینی نیست، اما شخصیت والتر موقعیتهای قابلتأملی درباره ترس، اقدام، خودباوری و معنا در زندگی ایجاد میکند. مهم است این تحلیل را با تشخیص روانشناختی اشتباه نگیریم؛ والتر یک شخصیت داستانی است و رفتار او بهتنهایی مبنای تشخیص هیچ اختلالی نیست.
همیشه مشکل، کمبود انگیزه نیست
والتر خواسته و رویا کم ندارد. چیزی که در ابتدای فیلم کمتر دیده میشود، تبدیل خواسته به اقدام است.
این تفاوت در زندگی واقعی هم مهم است. گاهی فرد دقیقاً میداند چه چیزی میخواهد، دربارهاش زیاد فکر میکند و حتی بارها برای شروع برنامه میریزد؛ اما ترس از شکست، قضاوت دیگران یا نتیجه نامعلوم باعث میشود تصمیم مدام عقب بیفتد.
فیلم راهحل را در مثبتاندیشی ساده خلاصه نمیکند. والتر زمانی تغییر میکند که وارد موقعیت واقعی میشود و فرصت پیدا میکند تواناییهایش را در عمل ببیند.
به همین دلیل میتوان یکی از پیامهای قابلدفاع فیلم را اینطور خلاصه کرد:
اعتمادبهنفس همیشه پیششرط اقدام نیست؛ گاهی نتیجه تجربه و اقدام است.
این البته به معنی تصمیمگیری عجولانه یا نادیده گرفتن خطر نیست. منظور این است که انتظار برای احساس آمادگی کامل میتواند خودش به مانعی برای شروع تبدیل شود.
خودباوری فقط با فکر مثبت ساخته نمیشود
والتر در خیالهایش بارها نسخهای شجاع و قدرتمند از خودش میسازد. اما این تصویر ذهنی بهتنهایی تغییری در زندگی او ایجاد نمیکند.
آنچه تصویر او از خودش را تغییر میدهد، تجربههای واقعی است.
وقتی فرد کاری را انجام میدهد که تصور میکرد از عهدهاش برنمیآید، یک منبع تازه برای خودباوری پیدا میکند: تجربه شخصی.
به همین دلیل، رشد فردی فقط به این معنا نیست که درباره تواناییهایمان جملات مثبت تکرار کنیم. بخشی از خودباوری از این مسیر میآید:
اقدام → تجربه → یادگیری → احساس توانمندی
این چرخه میتواند از یک قدم کوچک شروع شود؛ نه لزوماً از یک تصمیم بزرگ و پرریسک.
از فکر کردن درباره زندگی، به زندگی کردن برس
والتر مدت زیادی در ذهنش زندگی میکند. اما تحول او زمانی آغاز میشود که بخشی از آنچه همیشه تصور میکرد را واقعاً تجربه میکند.
این ایده الزاماً به معنای انجام کارهای عجیب نیست.
اگر مدتهاست یادگیری مهارتی را عقب انداختهاید، برای یک پروژه شخصی برنامه دارید یا تصمیمی را فقط به دلیل ترس عقب میاندازید، شاید لازم نباشد کل زندگی را تغییر دهید. یک قدم واقعی میتواند نقطه شروع باشد.
فکر کردن برای تصمیمگیری لازم است؛ اما جای تصمیم گرفتن و عمل کردن را نمیگیرد.
برای شروع لازم نیست کاملا آماده باشی
والتر در مسیرش با موقعیتهایی روبهرو میشود که از قبل برایشان آمادگی کامل ندارد. همین ناآمادگی بخشی از تجربه اوست.
در زندگی واقعی هم بسیاری از تصمیمهای مهم زمانی گرفته میشوند که هنوز همه پاسخها را نداریم.
البته «آماده نبودن» با «بیفکر عمل کردن» تفاوت دارد. تصمیمهای مهم به بررسی، ارزیابی خطر و برنامهریزی نیاز دارند. اما اگر معیار شروع را آمادگی صددرصد قرار دهیم، ممکن است شروع همیشه به فردا موکول شود.
گاهی باید با آمادگی کافی حرکت کرد و اجازه داد بخشی از یادگیری در مسیر اتفاق بیفتد.
ارزش چیزهای معمولی را دست کم نگیر
این شاید ظریفترین درس فیلم باشد.
والتر در جستوجوی یک تجربه متفاوت، به تدریج با ارزش چیزهایی روبهرو میشود که قبلاً در زندگیاش حضور داشتهاند.
این نگاه یک تعادل مهم ایجاد میکند: رشد فردی الزاماً به معنای فرار از زندگی فعلی نیست. گاهی باید چیزی را تغییر دهیم و گاهی باید یاد بگیریم چیزی را که داریم، بهتر ببینیم.
در نتیجه، «زندگی کردن» فقط به معنای دنبال کردن هیجان نیست؛ میتواند به معنای حضور بیشتر، انتخاب آگاهانهتر و پیدا کردن معنا در تجربههای واقعی باشد.
نظر منتقدان درباره فیلم زندگی مخفی والتر میتی
«زندگی مخفی والتر میتی» فیلمی نیست که منتقدان درباره آن اتفاقنظر داشته باشند. واکنش مخاطبان به آن از نگاه منتقدان مثبتتر بوده است.
یکی از نقاط قوتی که در واکنشها به فیلم دیده میشود، جذابیت بصری، لوکیشنها و فضای ماجراجویانه آن است. در مقابل، برخی منتقدان معتقد بودند فیلم ایدهای نسبتاً ساده را بیش از اندازه احساسی و الهامبخش کرده و از طنز ظریف داستان اصلی جیمز تربر فاصله گرفته است.
بنابراین اگر بخواهیم منصفانه قضاوت کنیم، بهتر است «زندگی مخفی والتر میتی» را شاهکاری بدون نقص معرفی نکنیم. ارزش فیلم بیشتر در ترکیب تصویر، موسیقی، ماجراجویی و یک ایده انسانی قابل لمس است؛ نه در اینکه فیلمنامهای کاملاً بینقص یا عمیق داشته باشد.
فیلم زندگی مخفی والتر میتی برای چه کسانی مناسب است؟
این فیلم انتخاب خوبی برای کسانی است که از داستانهای شخصیتمحور، سفر، کشف خود و تغییر تدریجی یک شخصیت لذت میبرند.
اگر فیلمهایی را دوست دارید که علاوه بر سرگرمی، یک سؤال شخصی هم در ذهنتان باقی بگذارند، والتر میتی احتمالاً برایتان جذاب خواهد بود:
چقدر از زندگیمان را واقعاً تجربه میکنیم و چقدر فقط دربارهاش فکر میکنیم؟
فیلم همچنین برای کسانی که به موضوعاتی مانند هدف، تصمیمگیری، شجاعت در برابر تغییر و پیدا کردن معنا در زندگی علاقه دارند، ظرفیت خوبی برای تأمل ایجاد میکند.
اما اگر به دنبال یک فیلم پرتنش، پیچیده یا پر از چرخشهای داستانی هستید، احتمال دارد ریتم و ساختار نسبتاً ساده فیلم برایتان جذاب نباشد. همچنین کسانی که با آثار بسیار احساسی و الهامبخش ارتباط نمیگیرند، ممکن است بعضی پیامهای فیلم را بیش از حد مستقیم بدانند.
آیا فیلم زندگی مخفی والتر میتی ارزش دیدن دارد؟
بله؛ اما نه به این دلیل که فیلمی بینقص است.
»زندگی مخفی والتر میتی» در بعضی قسمتهای فیلمنامه سادهسازی میکند و واکنش متوسط منتقدان هم نشان میدهد که فیلم برای همه یک تجربه سینمایی یکسان نبوده است. با این حال، اثری دارد که بعد از تمام شدن فیلم میتواند ذهن مخاطب را درگیر کند.
ارزش اصلی فیلم در پرسشی است که درباره فاصله میان زندگیای که تصور میکنیم و زندگیای که واقعاً تجربه میکنیم مطرح میکند.
والتر یاد نمیگیرد که برای خوشبخت بودن باید زندگی فوقالعادهای داشته باشد. او بیشتر یاد میگیرد که از تماشای زندگی فاصله بگیرد و در آن حضور داشته باشد؛ انتخاب کند، تجربه کند و ارزش چیزهایی را که در زندگیاش وجود دارد بهتر ببیند.
به همین دلیل، اگر دنبال فیلمی هستید که در کنار یک داستان ماجراجویانه، درباره ترس، اقدام، خودباوری، معنا و انتخابهای زندگی هم حرفی برای گفتن داشته باشد، این فیلم ارزش دیدن دارد.
فقط بهتر است با انتظار یک اثر فلسفی یا روانشناختی عمیق سراغش نروید. «زندگی مخفی والتر میتی» در بهترین حالت، یک فیلم انسانی و الهامبخش است که یک ایده ساده اما مهم را مطرح میکند:
زندگی فقط چیزی نیست که دربارهاش خیالپردازی میکنیم؛ بخشی از آن چیزی است که جرئت میکنیم واقعاً تجربهاش کنیم.
جمعبندی
«زندگی مخفی والتر میتی» فقط داستان مردی نیست که برای پیدا کردن یک عکس راهی سفری دور و دراز میشود؛ داستان فاصلهای است که گاهی میان آنچه در ذهنمان میخواهیم باشیم و آنچه در زندگی واقعی انجام میدهیم شکل میگیرد. فیلم بدون اینکه شخصیت والتر را به یک قهرمان بینقص تبدیل کند، نشان میدهد تغییر میتواند از یک قدم واقعی شروع شود.
شاید مهمترین چیزی که بعد از تماشای فیلم باقی میماند، همین سؤال باشد: چقدر از زندگی را واقعاً تجربه میکنیم و چقدر فقط دربارهاش خیالپردازی میکنیم؟ اگر این سؤال برایتان آشناست، «زندگی مخفی والتر میتی» میتواند فیلمی سرگرمکننده و در عین حال قابلتأمل باشد.
دستهها
- اختلال اضطراب
- اختلال افسردگی
- اختلال وسواس
- انتخاب رشته
- انتخاب رشته نهم
- تحصیلی
- توسعه فردی
- دستهبندی نشده
- روانشناسی
- روش مطالعه انسانی
- روش مطالعه تجربی
- روش مطالعه دروس
- روش مطالعه ریاضی
- شخصیت شناسی
- شخصیت شناسی mbti
- شخصیت شناسی آرکیتایپ
- کهن الگوهای زنانه
- کهن الگوهای مردانه
- معرفی دانشگاه
- معرفی رشته
- معرفی رشته های انسانی
- معرفی رشته های تجربی
- معرفی رشته های ریاضی
- معرفی رشته های زبان
- معرفی رشته های شناور
- معرفی رشته های هنر
- معرفی فیلم
- معرفی کتاب
- معرفی مشاهیر