رشتهی مشاوره جزء رشتههای گروه علوم انسانی است. هدف این رشته راهنمایی کردن و مشورت دادن به افراد نیازمند برای حل مشکلات آنها در مراحل مختلف زندگیست؛ امروزه با توجه به زندگیهای پر مشغله و مشکلات افراد، استفاده از رشته مشاوره برای پاسخگویی به دغدغههای ذهنی افراد به یک ضرورت تبدیل شده است. بنابراین رشته مشاوره میتواند کمک مفیدی برای جامعه ارائه دهد.
در این مقاله میخوانیم:
تفاوت رشته مشاوره با رشته روانشناسی چیست؟
این دو رشته کاملاً با هم متفاوت هستند. هدف از رشته روانشناسی درمان بیماریهای روانشناختی است که شامل بسیاری از افراد جامعه نیز میشود، اما مشاوره رشتهای است که به افراد نیازمند در حل مشکلات روزمره زندگیشان راهنمایی میدهد.
تفاوت اصلی این دو رشته در این است که عمده مراجعهکنندگان به روانشناسان، لزوما با مشکلاتی در روان و روح خود مواجه هستند، درحالی که مخاطبین مشاوران میتوانند همه افراد جامعه را شامل شوند.
همچنین تفاوت دیگر این دو رشته این است که برای ورود به رشته مشاوره صرفاً از طریق رشته علوم انسانی میتوان اقدام کرد، درحالی که روانشناسی رشتهای شناور است؛ به این معنا که سایر رشتهها همچون تجربی و ریاضی نیز دانشجو میپذیرد.
پس بطور کلی تفاوت اصلی رشتهی روانشناسی و مشاوره در ایران بیشتر به ماهیت و حوزهی فعالیت آنها برمیگردد. روانشناسی علمی است که به مطالعه رفتار و ذهن انسان، شناخت اختلالات روانی و ارائه راهکارهای درمانی میپردازد و بیشتر جنبهی پژوهشی و بالینی دارد. کسی که روانشناسی میخواند، با مباحثی مثل آسیبشناسی روانی، رواندرمانی، روانسنجی و علوم رفتاری سروکار دارد و اگر در مقطع بالاتر ادامه تحصیل بدهد، میتواند به عنوان روانشناس بالینی در درمان اختلالات روانی فعالیت کند. در مقابل، مشاوره بیشتر به حل مسائل روزمره، تحصیلی، شغلی و خانوادگی میپردازد و نگاهش حمایتی و راهنماییمحور است، نه درمانی. مشاور به افراد کمک میکند تا تصمیمهای بهتری در زمینههای مختلف زندگی بگیرند یا روابط خود را بهبود دهند، بدون اینکه لزوماً وارد درمان عمیق اختلالات روانی شود. به همین دلیل میتوان گفت روانشناسی بیشتر به درمان و پژوهش نزدیک است، در حالیکه مشاوره بیشتر بر رشد فردی و پیشگیری تمرکز دارد.
بازار کار و موقعیت شغلی مشاوره
شما بعد از فارغالتحصیلی میتوانید به عنوان مشاور مدارس دولتی و خصوصی، مشاور پیش دبستانها، مشاور مهدکودکها، مشاور در سازمانهای بهزیستی، مشاور در فرهنگسراها، مشاور در کمیته امداد، مشاور در مراکز بازپروری و زندانها، مشاور در شهرداریها، مشاور در مراکز نیروی انتظامی، مشاور در کارخانهها، مشاور در سرای محلهها و مشاور در سرای سالمندان مشغول به کار شوید.
همچنین امکان تاسیس مرکز مشاوره خودتان را نیز خواهید داشت.
دروس مرتبط با دبیرستان مشاوره
دروس آمار و احتمالات، زیست شناسی و روانشناسی از دروس کاربردی در این رشته هستند.
چارت درسی دانشگاهی رشته مشاوره
چارت درسی دانشگاهها معمولا مشترک است. با این حال ممکن است در بعضی واحدهای دانشگاهی تفاوت جزئی وجود داشته باشد.
حال این تفاوت میتواند فقط در اسم باشد و محتوای درس یکسان باشد.
چارت درسی مشاوره که برایتان آوردیم، برگرفته از چارت درسی رشته مشاوره دانشگاه علامه طباطبایی تهران، و به شرح زیر هست:
| مبانی راهنمایی و مشاوره | انسانشناسی در اسلام | مباحث اساسی در روانشناسی | آمار توصیفی | روشها و فنون راهنمایی و مشاوره | روانشناسی اجتماعیمشاوره |
| آموزش و پرورش ابتدایی و متوسطه اول و دوم | مبانی جامعهشناسی | روانشناسی تحولی 1و2 | آمار استنباطی و کاربرد spss | فیزیولوژی انسان | روش تحقیق |
| روانشناسی شخصیت | سنجش و ارزیابی در مشاوره | مسائل نوجوانان و جوانان | مددکاری اجتماعی | راهنمایی و مشاوره تحصیلی | تمرین فنون راهنمایی و مشاوره |
| تمرین عملی روش تحقیق در مشاوره | آسیبشناسی خانواده | آسیبشناسی روانی 1و2 | کاربرد آزمونهای هوش و استعداد در مشاوره | آشنایی با مبانی فلسفه ذهن و روان | مشاوره در مسائل و مشکلات تحصیلی |
| نظریهها و فنون راهنمایی و مشاوره شغلی | اخلاق حرفهای در مشاوره | نظریههای مشاوره و روان درمانی 1و2 | مشاوره بهداشت روانی | کاربرد آزمونهای شخصیت، خانواده و رغبت در مشاوره | تمرین عملی مشاوره شغلی |
| آشنایی با قوانین کار و کارآفرینی در ایران | مشاوره خانواده | آسیبشناسی اجتماعی | مشاوره با افراد دارای اختلال یادگیری | راهنمایی و مشاوره کودک و نوجوان | مهارتهای زندگی و فنون آموزش آن |
| مبانی مشاوره پیشگیری از اعتیاد | مبانی نظری راهنمایی و مشاوره گروهی | مشاوره در سازمانها | مشاوره ازدواج | مشاوره و رواندرمانی معنوی اسلامی | مشاوره بزهکاران و بزهدیدگان |
| تمرین راهنمایی و مشاوره گروهی | مشاوره اصلاح رفتار | حقوق خانواده در اسلام و ایران و کاربرد آن در مشاوره | مشاوره و توانبخشی افراد با نیازهای خاص | آشنایی با مشاوره طلاق | پروژه تحقیقاتی در مشاوره |
| روانشناسی تربیتی | کاربرد کامپیوتر در مشاوره | کارورزی در مشاوره 1و2 |
مدت تحصیل مشاوره
مدت زمان تحصیل در این رشته 4 سال که معادل 8 ترم تحصیلی میباشد، است.
نقاط قوت رشته مشاوره
بازار کار رشته مشاوره گسترده است، یعنی شما میتوانید در مراکز مختلف و متنوعی مشغول به کار شوید.
امروزه رشتهی مشاوره در بین مردم شناختهتر شده، و مردم در قسمتهای مختلف زندگیشان، چه شغلی چه تحصیلی، چه روابط خانوادگی و عاطفی یا ارتباط با فرزندان و حتی برای رشد توسعه فردی و سازمانی خودشان متوجه اهمیت مشورت و کاهش هزینههای روانی و افزایش کیفیت و سطح رضایت زندگیشان شدهاند.
به همین دلیل بازار کار خوب و رو به رشدی دارد. همچنین شما امکان تاسیس مرکز مشاوره خودتان را نیز دارید.
کمک و راهنمایی به دیگران میتواند در شما حس خوب و مثبتی ایجاد کند.
نقاط ضعف رشته مشاوره
شما در این حرفه با مشکلات مردم در ارتباط هستید، و این به مرور باعث فرسودگی روحی شما میشود.
رسیدن به درآمد بالا نسبتا زمانبر است؛ چون شما اول باید توسط مردم شناخته شوید تا به مرور مراجعین بیشتری به شما مراجعه کنند.
ادامه تحصیل مشاوره
رشته مشاوره را میتوانید تا مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا در گرایشهای مختلف ادامه دهید.
گرایشهای مشاوره در کارشناسی ارشد و دکتری
براساس دفترچه انتخاب رشته سال 1402، مشاوره شامل 4 گرایش در کارشناسی ارشد: مشاوره مدرسه، مشاوره شغلی، مشاوره خانواده، مشاوره توانبخشی
و 1 گرایش در دکتری: مشاوره میباشد.
توانایی های لازم مشاوره
یکی از اساسی ترین اصول مشاوره رازداری است.
وظیفه یک مشاور، مشاوره دادن به افراد جامعه است تا از دچار شدن افراد به اختلالات روانی و مشکلات روحی و عاطفی جلوگیری کند.
پس شما باید به عنوان یک مشاور برجسته، شنونده خوب، صبور، قدرت بیان خوب، شخصیتی تاثیرگذار، مهارت ارتباطی در سطح عالی داشته باشید و به این حرفه فقط برای کسب درآمد نگاه نکنید.
از نکات مهم دیگر، داشتن روحیه حمایتگری، حس همدردی و تصمیم گیری قاطعانه است.
شاید در نظر داشتن این مورد خیلی حائز اهمیت باشد که فرد مشاور در طی مسیر آگاه باشد که فقط قرار است مشورت دهنده باشد و اگر مراجعه کنندگان، نظرات او را به هر دلیلی نپذیرفتند یا به کار نبردند، نباید دلسرد شده و یا دچار حس بی ارزشی شود.
همچنین باید با نرمافزارهای کامپیوتری نیز آشنا باشد.
وضعیت اپلای مشاوره
رشتهی مشاوره در بخش اپلای وضعیت متوسط رو به بالایی دارد؛ یعنی اگر توانمندیهای لازم و زبان قوی داشته باشید برای مهاجرت رشته مناسبی است.
تیپ های شخصیتی مناسب رشته مشاوره
طبق آزمون MBTI و شخصیت شناسی این آزمون، 6 تیپ شخصیت مناسب این رشته هستند:
ENTJ (فرمانده):
از جمله ویژگیهای ENTJها: برونگرا، شمی، فکری، داوریکننده، رئیس، رهبر، اجرا کننده، استراتژیست، تحلیلگر و اجتماعی
ENTJ (رویا پرداز):
از جمله ویژگیهای INFPها: درونگرا، شمی، احساسی، ملاحظه کننده، صبور، حساس، هنرمند، اهل نظریه و تئوری، دارای قوه تخیل قوی
ENFP (وکیل مدافع):
برخی از ویژگیهای ENFPها: برونگرا، شمی، احساسی، ملاحظه کننده، خلاق، اجتماعی، رهبر، الهامبخش
ENFJ (مربی رشد):
از جمله ویژگیهای ENFJها: برونگرا، شمی، احساسی، داوری کننده، منظم، اجتماعی، مردم دار، صبور
INFJ (محرم راز):
برخی از ویژگیهای INFJها: درونگرا، شمی، احساسی، داوری کننده، اهل نظریه و تئوری، خلاق، آیندهنگر
ESFJ (حامی):
از جمله ویژگیهای ESFJها: برونگرا، حسی، احساسی، داوری کننده، قانون مدار، وقت شناس، متعهد
در این رشته در درجهی اول علاقه مهم است. اگر شما روحیهی کمک به دیگران را نداشته باشید و صرفا به خاطر مسائل مالی وارد این حوزه کاری شوید، موفق نخواهید بود.
در درجهی دوم حتما دوران کارآموزی خود را جدی بگیرید. توجه داشته باشید که با خواندن دروس تئوری تجربهای کسب نمیکنید و این کار تاثیری در حرفهای شدن شما در کار نخواهد داشت.
معرفی ویدیویی رشته مشاوره
دستهها
- اختلال اضطراب
- اختلال افسردگی
- اختلال وسواس
- انتخاب رشته
- انتخاب رشته نهم
- تحصیلی
- توسعه فردی
- دستهبندی نشده
- روانشناسی
- روش مطالعه انسانی
- روش مطالعه تجربی
- روش مطالعه دروس
- روش مطالعه ریاضی
- شخصیت شناسی
- شخصیت شناسی mbti
- شخصیت شناسی آرکیتایپ
- کهن الگوهای زنانه
- کهن الگوهای مردانه
- معرفی دانشگاه
- معرفی رشته
- معرفی رشته های انسانی
- معرفی رشته های تجربی
- معرفی رشته های ریاضی
- معرفی رشته های زبان
- معرفی رشته های شناور
- معرفی رشته های هنر
- معرفی فیلم