برخلاف ایران که تعداد زیادی از افراد به رشتههای پزشکی و مهندسی گرایش دارند، در کشورهای اروپایی و آمریکایی، رشتههای دانشکدههای علوم انسانی و رشتههای مدیریت بیشترین توجه را به خود اختصاص میدهند. «گمرک» یک آژانس کشوری است که وظیفهی آن بررسی و کنترل ورود و خروج کالا به داخل یا خارج کشور است. این کالاها هرگونه وسیلهای میتواند باشد؛ بنابراین برای ورود و یا خروج هرگونه کالایی به داخل یا خارج کشور، آن محصول باید از گمرک عبور کند و اجازهی جابهجایی داشته باشد.
در این مقاله میخوانیم:
نقش مهم و حساس گمرک در حمایت از صنایع و تولیدات داخلی و اجرای مطلوب سیاستهای تجارت خارجی، ایجاب میکند که نیروی انسانی سازمان گمرک جمهوری اسلامی ایران با گذراندن دورههای آموزشی عالی، دانش و تجربهی مورد نیاز گمرک را برای توانایی انجام وظایف محوله و کارایی مطلوب کسب نمایند.
ادارهی گمرک، سازمانی دولتی است که مسئولیت اجرای قوانین و مقررات گمرکی، اخذ عوارض ورودی، اخذ حقوق، اخذ عوارض خروجی و همچنین وظیفهی اجرای قوانین و مقررات مربوط به ترانزیت و صادرات کالاها را دارد.
مدیریتها جزء رشتههای گروه انسانی و شناور هستند، یعنی شما از هر سه رشتهی ریاضی، تجربی، انسانی میتوانید وارد گروه مدیریتها شده و به تحصیل بپردازید.
بازار کار و موقعیت شغلی رشته مدیریت امور گمرکی
شما بعد از فارغالتحصیلی میتوانید بهعنوان اظهارکنندهی سفارش (واردات و صادرات)، نمایندهی گمرک، کارشناس امور باربری، پردازندهی گمرکی، کارمند اسناد حملونقل هواییـ دریایی، کارمند ادارهی گمرک، کارمند مؤسسهی مالی و اعتباری، مدیر انبار، برنامهریز حملونقل، مدیر دفتر صادرات، مدیر توزیع، مدرس دانشگاه، مالکـ مؤسس شرکت حملونقل یا کارگزاری گمرک، مدیر ارشد لجستیک و توزیع، کارمند بخش حملونقل، کارمند تدارکات و دستیار تدارکات مشغول به کار شوید.
دروس مرتبط با دبیرستان
دروس آمار و احتمالات، ریاضی پایه، اقتصاد و بهطور مختصر روانشناسی از دروس کاربردی در این رشته هستند.
چارت درسی دانشگاهی
چارت درسی دانشگاهها معمولاً مشترک است. بااینحال، ممکن است در بعضی واحدهای دانشگاهی تفاوت جزئی وجود داشته باشد.
حال این تفاوت میتواند فقط در اسم، و محتوای درس یکسان باشد.
چارت درسی رشتهی مدیریت امور گمرکی که برایتان آوردیم، برگرفته از چارت درسی این در دانشگاه خوارزمی تهران و به شرح زیر است:
| اقتصاد خرد | اقتصاد کلان | ریاضیات و کاربرد آن در مدیریت 1 و 2 | آمار و کاربرد آن در مدیریت | مالیهی عمومی | فراگرد و اصول تنظیم بودجهی دولتی |
| اصول حسابداری 1 و 2 | مدیریت مالی 1 و 2 | تأثیر فناوری اطلاعات در سازمان | مبانی سازمان و مدیریت | مدیریت استراتژیک | مدیریت بازاریابی |
| مبانی رفتار سازمانی | مبانی مدیریت اسلامی و الگوهای آن | مدیریت منابع انسانی | پژوهش عملیاتی 1 و 2 | تصمیم¬گیری و تعیین خط مشی دولتی | روشهای تحقیق |
| کلیات حقوق | حقوق و مقررات مدنی | حقوق تجارت | حقوق اساسی و آشنایی با تشکیلات دولت ج. ا. ا. | مبانی و کاربرد کامپیوتر در مدیریت | توسعهی اقتصادی و برنامه¬ریزی |
| اصول بیمه | سیستمهای اطلاعاتی مدیریت | مسائل بانکی و اعتبارات اسنادی | سازمان و وظایف گمرک ایران | تحلیل قوانین و حقوق گمرکی ایران | اصول طبقهبندی کالا |
| مقررات عمومی صادرات و واردات | سازمانها و کنوانسیونهای بینالمللی گمرکی | تجارت بینالملل | امور مالی بینالملل | آشنایی با صنعت حملونقل | حقوق تجارت بینالملل |
| سیاست تجارت خارجی ج. ا. ا. | شناخت علمی کالاها |
مدت تحصیل
مدت زمان تحصیل در این رشته 4 سال، معادل 8 ترم تحصیلی است.
نقاط قوت رشته مدیریت امور گمرکی
آرامش و امنیت شغلی بالایی در این رشته برای شما وجود دارد.
اگر مهارت و توانایی خوبی داشته باشید، میتوانید بهراحتی وارد بازار کار شوید.
به دلیل پذیرش محدود، این رشته به اشباع نرسیده و از بازار کار خوبی برخوردار است.
نقاط ضعف رشته مدیریت امور گمرکی
پذیرش دانشجو در این رشته بسیار کم است.
همه استانهای ایران ادارهی گمرک دارند، اما اغلب شغلهای مربوط به رشتهی مدیریت امور گمرکی، در شهرهای بندری و مرزی است که واردات و صادرات در آنها جریان دارد و در این زمینه فعالتر هستند.
پس برای کسانی که در این مناطق زندگی نمیکنند کارکردن مقداری دشوار است.
ادامه تحصیل در رشتهی مدیریت امور گمرکی
این رشته طبق دفترچهی انتخابرشتهی سال 1402 در مقطع کارشناسیارشد و دکتری وجود ندارد، اما شما میتوانید در گرایشهای دیگر مدیریت شرکت کنید.
تواناییهای لازم برای رشتهی مدیریت امور گمرکی
شما برای کار در حوزهی مدیریت امور گمرکی نیاز به درک عالی از مقررات تجارت بینالمللی، انطباق و گمرک، آگاهی از کلیهی مقررات، به خاطر سپردن روندهای پرونده برای حل مسائل پیشِ رو، شناخت کامل نسبت به کالاها و اموال مختلف و علاقهمندی به فعالیت در محیطهای سازمانیافته دارید.
همچنین اگر مدرک ICDL (مهارتهای هفتگانه) را داشته باشید خیلی راحت جذب بازار کار میشوید.
پ.ن: ICDL شامل موارد زیر میشود:
مفاهیم اساسی IT
مقدمهای بر ویندوز
Word
Excel
Access
Power point
Internet
وضعیت اپلای برای رشتهی مدیریت امور گمرکی
وضعیت این رشته در بخش اپلای متوسط رو به بالاست، یعنی اگر توانمندیهای لازم و دانش زبانی بالایی داشته باشید برای مهاجرت رشتهی مناسبی است.
تیپ های شخصیتی مناسب برای رشته مدیریت امور گمرکی
طبق آزمون MBTI و شخصیت شناسی این آزمون، 12 تیپ شخصیت مناسب این رشته هستند:
ENTJ (فرمانده):
از جمله ویژگیهای ENTJها: برونگرا، شمی، فکری، داوریکننده، رئیس، رهبر، اجراکننده، استراتژیست، تحلیلگر و اجتماعی است.
INTP (مهندس):
از جمله ویژگیهای INTPها: درونگرا، شمی، فکری، ملاحظهکننده، اهل نظریه و تئوری، تحلیلگر، آیندهنگر، هدفمند و کمالگرا است.
INTJ (برنامهریز):
از جمله ویژگیهای INTJها: درونگرا، شمی، فکری، داوریکننده، استراتژیست، کمالگرا، تحلیلگر، نتیجه گرا، بادقت، اهل تئوری و آینده نگر است.
ENTP (مبتکر):
از جمله ویژگیهای ENTPها: برونگرا، شمی، فکری، ملاحظهکننده، پُرانرژی، اهل تئوری، کارآفرین، باانگیزه، اجتماعی و بامهارت است.
ESTJ (ناظر):
از جمله ویژگیهای ESTJها: برونگرا، حسی، فکری، ملاحظهکننده، عملگرا، واقع بین، مسئولیتپذیر، هدفمند و مصمم است.
ISFJ (مدافع):
از جمله ویژگیهای ISFJها: درونگرا، حسی، احساسی، داوریکننده، ثابتقدم، عملگرا، دقیق و متعهد است.
ISTP (صنعتگر):
از جمله ویژگیهای ISTPها: درونگرا، حسی، فکری، ملاحظهکننده، تحلیلگر، منطقی، حلال مشکلات، نتیجهگرا، هدایتگر، فنی و ماهر است.
ESTP (متقاعدکننده):
از جمله ویژگیهای ESTPها: برونگرا، حسی، فکری، ملاحظهکننده، هدایتگر، ریسک پذیر و هدفمند است.
INFP (رؤیاپرداز):
از جمله ویژگیهای INFPها: درونگرا، شمی، احساسی، ملاحظهکننده، صبور، حساس، هنرمند، اهل نظریه و تئوری و دارای قوهی تخیل قوی است.
ENFP (وکیل مدافع):
از جمله ویژگیهای ENFPها: برونگرا، شمی، احساسی، ملاحظهکننده، خلاق، اجتماعی، رهبر و الهامبخش است.
ENFJ (مربی رشد):
از جمله ویژگیهای ENFJها: برونگرا، شمی، احساسی، داوریکننده، منظم، اجتماعی، مردمدار و صبور است.
ESFJ (حامی):
از جمله ویژگیهای ESFJها: برونگرا، حسی، احساسی، داوریکننده، قانونمدار، وقتشناس و متعهد است.
رشتههای مدیریت علاوه بر گذراندن دروس دانشگاهی، نیاز به کارآموزی هم دارند. شما هرچه مهارت و توانایی بهتری داشته باشید، راحتتر میتوانید جذب بازار کار شوید.