معرفی رشته فناوری اطلاعات سلامت
فناوری اطلاعات سلامت، یا مدارک پزشکی سابق (تمرکز مدارک پزشکی سابق بر مدیریت دادههای بیمار در سیستم دستی بود) شاخهای از علوم پزشکی است که با استفاده از سختافزارها و نرمافزارهای کامپیوتری به پردازش اطلاعات میپردازد، آنها را ذخیره، بازیابی و به اشتراک میگذارد، و امکان استفاده از دادههای سلامت و دانش را برای آسانترکردن ارتباط و تصمیمگیری فراهم میکند.
بسیاری از افراد ممکن است این رشته را با IT (فناوری اطلاعات) و مهندسی یا علوم کامپیوتر اشتباه بگیرند، در صورتی که این رشته بهطور مستقیم با IT کاری ندارد و یک رشتهای بین سلامت، IT و مدیریت است.
از بخش IT در کار استفاده میشود.
در این مقاله میخوانیم:
فناوری اطلاعات سلامت شامل چه مهارتهاییست؟
فناوری اطلاعات سلامت شامل 6 نوع مهارت میشود:
مهارت کدگذاری:
مثل کدگذاری بیماریها، کدگذاری مرگ و میر، اقدامات جراحی خدمات تشخیصی درمانی و ملزومات مصرفی پزشکی، کدگذاری اقدامات پزشکی و طبقهبندی بینالمللی تخصصی.
مهارت بالینی:
مثل آناتومی، فیزیولوژی، آشنایی با عوامل بیماریزا، بیماریشناسی و داروشناسی.
مهارت IT:
مثل برنامهنویسی مقدماتی و پیشرفته، ساختمان دادهها، پایگاه دادهها، شبکههای کامپیوتری، مبانی کامپیوتر و برنامههای کاربردی کامپیوتر.
مهارت مدیریتی:
مثل اصول مدیریت، مبانی حسابداری و اقتصاد سلامت، نحوهی نظارت و بازرسی از مراکز درمانی و مدیریت بهبود عملکرد در مراکز بهداشی ـ درمانی.
مهارت زبان:
زبان پیشدانشگاهی، زبان عمومی، زبان تخصصی HIT، زبان تخصصی HIM و اصطلاحات پزشکی.
و
مهارت پژوهشی.
شما بعد از تحصیل در این رشته چه کارهایی میتوانید انجام دهید؟
- بخش فناوری اطلاعات سلامت مبتنی بر تحليل و سازماندهی اطلاعات را مدیریت کنید.
- اطلاعات پزشكي بيماران در مراكز بهداشتيـ درماني دولتي و خصوصي و مطبها را کدگذاری کنید.
- شاخصهاي آمار بيمارستاني مثل مرگ و مير، بيماري و… را تحلیل کنید و به مديران و كاربران مربوطه ارائه دهید.
- اطلاعات پزشكي را با رعايت موازين قانوني به کاربران ارائه دهید.
- مصوبات مربوط به اطلاعات پزشكي بيماران را اجرا کنید.
- بتوانید طراحي فرمهاي اطلاعات سلامت را بر عهده بگیرید.
این رشته چه کمکی به جامعهی پزشکی میکند؟
- ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی ـ درمانی از طریق فراهمسازی اطلاعات مورد نیاز
- کاهش خطاهای پزشکی ناشی از ضعف دسترسی به اطلاعات لازم
- کاهش هزینههای بهداشتی ـ درمانی
- افزایش کارایی نظام اداری پزشکی و کاهش کاغذبازیهای اداری
- گسترش دسترسی به خدمات بهداشتی ـ درمانی با هزینههای مقرون به صرفه
بازار کار و موقعیت شغلی رشتهی فناوری اطلاعات سلامت
بعد از فارغالتحصیلی میتوانید در بیمارستانها، معاونت درمان، معاونت بهداشتی، معاونت پژوهشی، در بخش مدیریت فناوری سلامت در مراکز بهداشتی ـ درمانی، و یا بهعنوان کارشناس فناوری سلامت در مراکز بهداشتی، برنامهنویس نرمافزارهای مرتبط با سلامت در ۳ حوزه (برنامهنویسی ویندوز، برنامهنویسی وب، برنامهنویسی اپلیکیشنهای موبایلی)، کارشناس فنی و مدیر پایگاه دادههای سلامت، مدیر امنیت اطلاعات سلامت، تحلیلگر نرمافزارهای مرتبط سلامت، کارشناس فنی امنیت اطلاعات سلامت، طراح و مدیر وبسایتهای حوزهی سلامت، متصدی پذیرش در مراکز بهداشتیـ درمانی مشغول به کار شوید.
دروس مرتبط با دبیرستان
اگر بخواهیم دروسی را که از دبیرستان به این رشته مربوط است نام ببریم، میتوانیم به زیستشناسی و فیزیک اشاره کنیم.
چارت درسی دانشگاهی
چارت درسی دانشگاهها معمولاً مشترک است. بااینحال، ممکن است در بعضی واحدهای دانشگاهی تفاوت جزئی وجود داشته باشد.
حال این تفاوت میتواند فقط در اسم، و محتوای درس یکسان باشد.
چارت درسی رشتهی فناوری اطلاعات سلامت که برایتان آوردیم، برگرفته از چارت درسی این رشته در دانشگاه علوم پزشکی تهران و به شرح زیر است:
| فیزیولوژی | آناتومی | آشنایی با عوامل بیماری¬زا | داروشناسی | ریاضیات پایه |
| آمار حیاتی مقدماتی | مبانی اپیدمیولوژی | مبانی کامپیوتر | آزمایشگاه مبانی کامپیوتر | روش تحقیق |
| اصول مدیریت | اصطلاحات پزشکی 1 و 2 | بیماریشناسی 1 و 2 و 3 | اقدامات جراحی، خدمات تشخیصی، درمانی و ملزومات مصرفی پزشکی | آمار حیاتی استنباطی |
| زبان تخصصی HIM | زبان تخصصی HIT | شاخصها و تحلیل دادههای سلامت | مبانی حسابداری و اقتصاد سلامت | مدیریت بهبود عملکرد در مراکز بهداشتی ـ درمانی |
| رسیدگی و محاسبهی اسناد بیمهی بیمارستانی | رسیدگی و محاسبهی اسناد بیمهی سرپایی و پاراکلینیک | نحوهی نظارت و بازرسی از مراکز درمانی | مدیریت اطلاعات سلامت 1 و 2 | کدگذاری بیماریها 1 و 2 و 3 |
| کدگذاری اقدامات پزشکی | کدگذاری مرگ و میر | آشنایی با برنامههای کاربردی | آزمایشگاه برنامههای کاربردی | برنامهنویسی مقدماتی |
| آزمایشگاه برنامهنویسی مقدماتی | ساختمان داده | برنامهنویسی پیشرفته | آزمایشگاه برنامهنویسی پیشرفته | شبکههای کامپیوتری |
| آزمایشگاه شبکههای کامپیوتری | پایگاه دادهها | آزمایشگاه پایگاه داده¬ها | سیستمهای اطلاعات سلامت | مدیریت سیستمهای اطلاعات سلامت |
| کاربرد سیستمهای اطلاعات سلامت | تحلیل و نمایش دادههای سلامت | آزمایشگاه تحلیل و نمایش دادههای سلامت | پروژهی تحقیق | کارآموزی مدیریت اطلاعات سلامت 1 و 2 |
| کارآموزیشاخصها و تحلیلدادههای سلامت | کارآموزی کدگذاری | کارآموزی کاربرد سیستمهای اطلاعات سلامت | کارآموزی کدگذاری مرگ و میر | کارآموزی در عرصه 1 و 2 |
مدت تحصیل
مدت تحصیل در این رشته 4 سال، معادل 8 ترم درسی است.
نقاط قوت رشتهی فناوری اطلاعات سلامت
این رشته نسبتاً جدید و به جای رشتهی مدارک پزشکی وارد دفترچه شده است، و بازار کار خوبی دارد.
طرح این رشته به تازگی اجباری شده است ولی قبلا طرح اجباری نداشت!
محیط کار تمیزی دارد و در کار، با خون و بیماریهای مختلف سروکار ندارید.
نقاط ضعف رشتهی فناوری اطلاعات سلامت
این رشته خیلی شناخته شده نیست.
ادامه تحصیل
این رشته را میتوانید تا مقاطع کارشناسیارشد و دکتری ادامه دهید.
گرایشهای رشتهی فناوری اطلاعات سلامت در کارشناسیارشد و دکتری
براساس دفترچهی انتخابرشتهی سال 1402، رشتهی فناوری اطلاعات سلامت شامل 3 گرایش در کارشناسیارشد میشود که عبارتاند از: ارزیابی فناوری سلامت، فناوری اطلاعات سلامت، انفورماتیک پزشکی.
و 2 گرایش در دکتری که عبارتاند از: انفورماتیک پزشکی، مدیریت اطلاعات سلامت.
تواناییهای لازم برای رشتهی فناوری اطلاعات سلامت
باید به کامپیوتر و فناوری اطلاعات علاقه داشته باشید.
باید برنامهنویسی و کار با نرمافزار را دوست داشته باشید.
باید به کار در محیطهای درمانی و بیمارستانی علاقهمند باشید.
به مهارتهای اجتماعی و روابطی بالایی نیاز دارید.
در این رشته نرمافزارهایی از جمله، IBM SPSS، Microsoft Office،Visual Studio ، STATA، EndNote مورد استفاده قرار میگیرد.
وضعیت اپلای برای رشتهی فناوری اطلاعات سلامت
امکان اپلای و مهاجرت برای این رشته وجود دارد ولی وضعیت خیلی خوبی ندارد. البته زبان انگلیسی قوی و بالابودن نمرهی آزمونهای معتبر روند این کار را راحتتر میکند.
تیپهای شخصیتی مناسب رشته فناوری اطلاعات سلامت
طبق آزمون MBTI و شخصیت شناسی این آزمون، 8 تیپ شخصیت مناسب این رشته هستند:
INTP (مهندس):
از جمله ویژگیهای INTPها: درونگرا، شمی، فکری، ملاحظهکننده، اهل نظریه و تئوری، تحلیلگر، آیندهنگر و کمالگراست.
ISTJ (بازپرس):
از جمله ویژگیهای ISTJها: درونگرا، حسی، فکری، داوریکننده، وظیفهشناس، مسئولیتپذیر، متمرکز، حواسجمع، دقیق، منطقی، بدون انعطاف، نکتهبین و تجربهگراست.
ENFJ (مربی رشد):
از جمله ویژگیهای ENFJها: برونگرا، شمی، احساسی، داوریکننده، منظم، اجتماعی، مردمدار و صبور است.
ESFJ (حامی):
از جمله ویژگیهای ESFJها: برونگرا، حسی، احساسی، داوریکننده، قانونمدار، وقتشناس و متعهد است.
INFJ (محرمِ راز):
از جمله ویژگیهای INFJها: درونگرا، شمی، احساسی، داوریکننده، اهل نظریه و تئوری، خلاق و آیندهنگر است.
INFP (رؤیاپرداز):
از جمله ویژگیهای INFPها: درونگرا، شمی، احساسی، ملاحظهکننده، صبور، حساس، هنرمند، اهل نظریه و تئوری و دارای قوهی تخیل قوی است.
INTJ (برنامهریز):
از جمله ویژگیهای INTJها: درونگرا، شمی، فکری، داوریکننده، استراتژیست، اهل نظریه و تئوری، کمالگرا، تحلیلگر، نتیجهگرا، بادقت، اهل تئوری و آیندهنگر است.
ISFJ (مدافع):
از جمله ویژگیهای ISFJها: درونگرا، حسی، احساسی، داوریکننده، سختکوش، دقیق، منظم و عملگراست.
حرف آخر
ممکن است فقط درسهای دانشگاه برای موفقیت و ورود به بازار کار کافی نباشد.
شما باید در کنار واحدهای دانشگاهی، کلاسهای مرتبط زیادی را شرکت کنید و نرمافزارها را بهصورت حرفهای یاد بگیرید؛ چون معمولاً در طول ترم، استاد وقت نمیکند که نرمافزار را بهطور کامل و حرفهای آموزش دهد و فقط یک پایه از نرمافزارهای مختلف را یاد میگیرید.
پس نباید فقط به دانشگاه اکتفا کنید.
دستهها
- اختلال اضطراب
- اختلال افسردگی
- اختلال وسواس
- انتخاب رشته
- انتخاب رشته نهم
- تحصیلی
- توسعه فردی
- دستهبندی نشده
- روانشناسی
- روش مطالعه انسانی
- روش مطالعه تجربی
- روش مطالعه دروس
- روش مطالعه ریاضی
- شخصیت شناسی
- شخصیت شناسی mbti
- شخصیت شناسی آرکیتایپ
- کهن الگوهای زنانه
- کهن الگوهای مردانه
- معرفی دانشگاه
- معرفی رشته
- معرفی رشته های انسانی
- معرفی رشته های تجربی
- معرفی رشته های ریاضی
- معرفی رشته های زبان
- معرفی رشته های شناور
- معرفی رشته های هنر
- معرفی فیلم
- معرفی مشاهیر